İncir Yetiştiriciliği

İncir hakkında

İncir, subtropik ve ılıman iklim kuşağında yetişen, Anadolu'nun gen merkezi sayıldığı kıymetli bir meyve türüdür; Türkiye dünya incir üretiminde birinci sıradadır ve varlığının büyük bölümü Ege Bölgesi'nde, özellikle İzmir ve Aydın'da bulunur. Bu rehber; incirin iklim ve toprak istekleri, bahçe kurma ve dikim, gübreleme, sulama, budama, ilekleme, hasat uygulamaları ile yaygın hastalık ve zararlılarını resmi kaynağa dayalı olarak özetler.

Ekim zamanı ve tohum

Dikim için en uygun dönem, sonbaharda yaprak dökümü ile ilkbaharda su yürümesi arasında kalan dinlenme dönemidir. Dikim öncesi bahçe toprağı 2-3 kez derince sürülerek havalandırılır ve yabancı otlardan temizlenir.

İncir fidanla tesis edilir. Dikim mesafesi toprak yapısına göre belirlenir: kuvvetli topraklarda ağaç daha güçlü geliştiğinden 8x8 m, kır taban arazilerde ise 6x6 m aralık uygulanabilir. Arazinin durumuna göre kontur, kare veya üçgen dikim şekli seçilir.

Gübreleme

Gübreleme, dengeli ve düzenli olması için her yıl Kasım-Aralık aylarında toprak ve üç yılda bir Ağustos ayında yaprak analizlerine göre yapılmalıdır. Sürgün uzunluğunun 15 cm'nin altında olduğu durumda azotlu gübre uygulanır; azotlu gübreler Şubat-Mart aylarında (sulu koşulda daha geç dönemde) iki defada verilebilir. Fosforlu ve potasyumlu gübreler ise sonbaharda, en geç kışın ilk yarısında verilmelidir. Toprak pH'sının düşük olduğu yerlerde kireç verilmesi faydalıdır. Kaynakta kg/da cinsinden net doz belirtilmediğinden uygulama mutlaka analiz sonucuna göre yapılmalıdır.

Sulama

İncirin optimum yıllık yağış isteği 625 mm'dir; yağışın 550 mm'nin altına düştüğü yerlerde sulama gerekir. İhtiyaç çok yetersiz olduğunda Haziran sonu-Temmuz başında ikinci bir sulama yapılabilir. Sulama suyunun sodyum, klor ve bor tuzlarınca düşük olması istenir; sulama imkânı olmayan eğimli arazilerde suyun toprakta korunmasını sağlayacak tedbirler alınmalıdır.

Yaygın hastalık ve zararlılar

Hastalıklar

• İncir Mozaik Virüsü: Yapraklarda sarı-yeşilden açık sarıya değişen, kenarları kırmızımsı kahverengi lekeler oluşur; hastalık çelik (fidan üretim materyali) ve budama aletleriyle yayılır.
• Beyaz kök çürüklüğü: Köklerde çürüme görülür; ağaçta zayıflama, yapraklarda sararma ve verim düşüklüğü ile kendini gösteren önemli bir kök hastalığıdır.
• Meyve iç çürüklüğü ve ekşime: Olgunlaşan meyvelerin içinde çürüme, ekşime ve yüzey çürüklüğü görülür; meyve kalitesi bozulur ve ürün kaybı oluşur.

Zararlılar

• Kanlı balsıra: Gövde ve dallarda yerleşip emgi yaparak ağacı zayıflatan kabuklu bir zararlıdır; yoğun bulaşmada dallarda kurumalar görülür.
• Akarlar (Kırmızı örümcek): Ergin ve nimfleri yaprak ve meyvelerde emgi yaparak yaprakların ve meyvelerin kuruyup dökülmesine neden olur.
• Ekşilik böcekleri ve sirke sinekleri: Olgunlaşan ve çatlayan meyvelere girerek ekşime ve fermantasyona yol açar, kuru ve taze incirde kalite kaybına neden olur.
• Nematodlar: Toprakta köklerde beslenerek ağacın su ve besin alımını bozar, gelişmeyi yavaşlatır ve verimi düşürür.

İncir hastalıkları ve zararlılarının belirtileri ve önlemleri ›

Hasat

Taze incir, meyveler aşırı yumuşamadan sabahın erken saatlerinde toplanır. Kurutmalık incirde meyveler ağaç üzerinde tam olgunlaşıp kuruduktan sonra, döllenmeden yaklaşık 45-50 gün sonra hasat edilir. Olgunlaşma genel olarak Mayıs-Ekim dönemine yayılır; kurutma için en uygun dönem 30 dereceye kadar sıcaklık ve düşük bağıl nem gerektiren Ağustos-Eylül aylarıdır.