Kivi Yetiştiriciliği

Kivi hakkında

Kivi (Actinidia deliciosa), anavatanı Çin olan ve ülkemize ilk olarak 1988 yılında Yalova Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü eliyle getirilerek kültüre alınan, kışları ılık yazları sıcak ve nemli bölgeleri seven bir meyve türüdür. Bu rehber; kivinin ekolojik istekleri, bahçe tesisi, terbiye ve budama, sulama, gübreleme ile hasat ve muhafaza konularında resmi kaynağa dayalı temel bilgileri içerir.

Ekim zamanı ve tohum

Dikim aralığı uygulanan terbiye sistemine ve toprağın yapısına göre 3,5-5 m arasında olmalıdır. Çoğunlukla 6-8 dişi bitkiye 1 erkek (tozlayıcı) bitki dağılımı uygulanır; dişi çeşit olarak ülkemizde genellikle Hayward, erkek tozlayıcı olarak Matua ve Tomuri çeşitleri birlikte kullanılır. Dikimle birlikte fidanlar hereklere bağlanmalıdır.

Gübreleme

Gübreleme öncesi toprak ve yaprak analizi yapılmalı, ihtiyaç duyulan gübreler analiz sonuçlarına göre verilmelidir. Temel gübreleme olarak 4-6 ton/da çiftlik gübresi, 20-30 kg/da P2O5 (fosfor) ve 15-20 kg/da K2O (potasyum) verilebilir. İlk yıllarda azotlu gübre fazla verilmemelidir. İhtiyaç duyulan gübreler sulama suyu ile birlikte uygulanabilir.

Sulama

Kivi çok su tüketen bir bitkidir. Damla sulama veya minisprinkler sulama sistemi kurularak yaz aylarında haftada en az iki defa sulama yapılmalıdır. Sulama sisteminin yerden 60-80 cm yukarıda kurulması, yabancı otların biçilmesini ve sulamayı kolaylaştırır.

Yaygın hastalık ve zararlılar

Zararlılar

• Toprak nematodları: Toprak kaynaklı nematodlar kivi köklerinde zarar yaparak bitki gelişimini olumsuz etkiler. Bahçe kurulacak toprağın nematodla bulaşık olmaması istenir; bulaşıklık şüphesinde dikim öncesi iki yıl üst üste hububat ekilmesi nematodların azaltılması açısından faydalıdır.

Kivi hastalıkları ve zararlılarının belirtileri ve önlemleri ›

Hasat

Kivi meyveleri omca üzerinde olgunlaşmaz; hasat edildikten bir süre sonra yeme olumuna gelir. Hasat zamanı genellikle refraktometre ile belirlenir ve SÇKM (suda çözünür kuru madde) değeri %6,5-7,0 olduğunda hasat yapılır. Omca dikimden 3-4 yıl sonra meyve vermeye başlar, 7. yıldan itibaren tam verim çağına geçerek ortalama 2,5-3 ton/da verim alınır. Meyveler 0°C ve yaklaşık %95 nisbi nem ortamında depolanmalı; Hayward çeşidi ideal koşullarda 6 aya kadar saklanabilir.