Yaban Mersini Yetiştiriciliği

Yaban Mersini hakkında

Yaban mersini (mavi yemiş), ılıman ve nemli iklimleri seven, organik maddece zengin yüksek asitli toprakları tercih eden üzümsü bir meyve türüdür. Bu rehber, akademik kaynağa dayanarak dikim, gübreleme, sulama ve hasat aşamalarını adım adım tanıtır. Ayrıca yetiştiricilikte sık karşılaşılan hastalık ve zararlıların belirtilerini özetler.

Ekim zamanı ve tohum

Dikim, bölgedeki kış soğukları ve don olaylarına bağlı olarak ilkbahar veya sonbaharda yapılabilir. Çiçeklenme genellikle Nisan-Mayıs aylarında gerçekleşir.

Bahçe tesisinde 1 yaşında köklü çelikler ya da fidanlıkta üretilmiş 2-3 yaşında açık köklü veya tüplü fidanlar kullanılır. Dikim mesafesi sıra üzerinde 120 cm, sıralar arasında 300 cm olabilir; sıralar arası mesafe işçilerin rahat çalışabilmesi için 250 cm'den az olmamalıdır.

Gübreleme

Kaynağa göre dekara 50-70 kg kompoze gübre (5-10-5) ilkbaharda gözler kabardığı zaman verilir. Toprak çok asitliyse yaklaşık 6 hafta sonra 16 kg/da sodyum nitrat veya kalsiyum nitrat uygulanır; toprak fazla asitli değilse amonyum sülfat formunda 13-14 kg/da gübre verilir. Yaban mersini aşırı gübrelemeden zarar gördüğü için az ve sık uygulama esastır.

Sulama

Sulama, mevcut imkanlara göre damla veya yağmurlama yöntemiyle yapılabilir. Olgunlaşma mevsiminin uzun olması nedeniyle hasat süresi boyunca 10 günlük aralıklarla 2-3 defa sulama yapılır. Bitki yüzlek köklü olduğundan toprak nemli tutulmalı, ancak aşırı sulamadan kaçınılmalıdır.

Yaygın hastalık ve zararlılar

Hastalıklar

• Mumlu tane hastalığı (Monilia vaccinii-corymbosi): Enfekte meyveler gelişimini tamamlayamadan büzüşüp kuruyarak mumumsu, mumyalaşmış tanelere dönüşür ve dökülür.
• Phomopsis dal yanıklığı (Phomopsis vaccinii): Sürgün ve dallarda yanıklık, geriye doğru kuruma ve dal ölümleri görülür.
• Kök çürüklüğü (Phytophthora cinnamomi): Köklerde çürüme meydana gelir; bitkide zayıf gelişme, solgunluk ve genel canlılık kaybı ortaya çıkar.
• Antraknoz / Meyve çürüklüğü (Colletotrichum gloeosporioides): Olgunlaşan meyvelerde yumuşama ve çürüme görülür, meyve yüzeyinde çökük lekeler oluşur.
• Alternaria (Alternaria alternata): Yaprak ve meyvelerde lekelenme ile birlikte meyve çürümeleri gelişir.

Zararlılar

• Kranberi meyve kurdu: Larva meyve içinde beslenerek tanelerin içini boşaltır ve doğrudan ürün kaybına yol açar.
• Mavi yemiş kurtçuğu: Meyve içinde gelişen kurtçuk taneyi besin kaynağı olarak kullanır, meyveler bozulur ve pazar değerini yitirir.
• Mavi yemiş gövde delen: Gövde ve dallarda galeri açarak beslenir; zarar gören dallarda kuruma ve bitkide zayıflama görülür.
• Kabuklu bitler: Dal ve gövde üzerinde beslenerek bitkiyi zayıflatır; virüs benzeri etmenlere vektörlük yaparak dolaylı zarar verir.
• Mavi yemiş tomurcuk delen: Tomurcuklarda beslenerek hasara yol açar, sürme ve çiçeklenmede aksamalar görülür.

Yaban Mersini hastalıkları ve zararlılarının belirtileri ve önlemleri ›

Hasat

Meyveler çeşide, budamada bırakılan dal tipine ve iklime bağlı olarak 60-80 gün içinde olgunlaşır. Taneler farklı zamanlarda olgunlaştığı için olgunlaşma periyodu boyunca haftada en az bir kez el ile hasat yapılır; olgun taneler baş ve işaret parmağı yardımıyla salkımdan ayrılır. Yağmurlu havalarda hasat edilmez; hasat sonrası ön soğutma yapılarak meyve sıcaklığı düşürülür ve raf ömrü artırılır.