Kabak Yetiştiriciliği

Kabak hakkında

Kabak, Cucurbitaceae familyasına dahil, Türkiye genelinde yaygın olarak yetiştirilen tek yıllık bir sebzedir. Sakız kabaklarında meyveler oval ve uzun, dip kısmı şişkin yapıdadır. Bu rehber; sakız kabağında ekim zamanı, gübreleme, hasat ile sık görülen hastalık ve zararlıları resmi kaynağa dayanarak özetler.

Ekim zamanı ve tohum

Tohumlar son donlar geçtikten sonra, toprak sıcaklığı 10-12°C'yi bulduğunda doğrudan tarlaya ekilebildiği gibi viyol ve torbalarda fide olarak yetiştirilip tarlaya aktarılabilir. En iyi gelişme sıcaklığı 20-25°C olup, sakız kabağı 15°C gibi düşük sıcaklıkta bile meyve bağlar; 0°C'de bitkilerde üşüme şoku görülür. Ekim 60-80 cm sıra arası, 40-60 cm sıra üzeri olacak şekilde ocaklara ve 3-5 cm derinliğe yapılır; tohumlar 5-7 gün sonra çimlenir.

Sakız kabağı tohumlarının bin dane ağırlığı 200-400 gramdır. Tohumlar 3-5 cm derinliğe, 60-80 cm sıra arası ve 40-60 cm sıra üzeri olacak şekilde ocaklara ekilir. Erkenci yetiştiricilikte önce fide yetiştirilip yerine aktarılmalıdır.

Gübreleme

Kabak organik maddece zengin, orta yapılı toprakları sever. Dekara 4-6 ton çiftlik gübresi ilave edilmeli ve çiftlik gübresi sonbaharda verilmelidir. Ticari gübreleme toprak tahliline göre yapılmalıdır.

Yaygın hastalık ve zararlılar

Hastalıklar

• Mildiyö (Yalancı mildiyö): Yaprakların üst yüzeyinde sarı-yeşil lekeler, bu lekelerin altında yaprak alt yüzeyinde beyaz-gri renkte küflü bir tabaka oluşur. Hastalık ilerledikçe yapraklar sararıp kurur, dökülür ve bitki solgun bir görünüm alır.
• Külleme (Kabakgil küllemesi): Yaprakların her iki yüzeyinde un benzeri beyaz-gri kül tabakası oluşur; zamanla koyulaşır ve saplar ile meyvelere yayılır. Şiddetli durumda bitkinin üst kısımları küflü tabaka ile kaplanır, yapraklar kurur.

Zararlılar

• Tripsler: Yaprak ve çiçeklerde bitki öz suyunu emerek gümüşi-grimsi lekelere, yapraklarda deformasyona ve bitkide gelişme geriliğine yol açar.
• Sera beyazsineği: Yaprak alt yüzeyinde toplanıp öz su emer; bıraktıkları tatlımsı salgı üzerinde fumajin (is) gelişir, yapraklar sararır ve bitki zayıflar.
• Yaprak biti: Taze sürgün ve yaprak altında koloni hâlinde beslenerek yaprakların kıvrılıp sararmasına neden olur; salgıladıkları tatlı madde üzerinde is tabakası oluşur.

Kabak hastalıkları ve zararlılarının belirtileri ve önlemleri ›

Hasat

Sakız kabaklarında ekimden yaklaşık 40-50 gün sonra hasada başlanır; meyveler çiçeklenmeden 10-20 gün sonra koparılır. Hasat, süt olgunluğunda henüz çiçekler meyvenin ucundayken yapılır. Hasat gecikirse çekirdek oluşumu başlar ve kalite düşer. Zarar vermemek için meyveler bıçakla kesilerek toplanır. Tarla koşullarında bitki başına 5-10 adet, sera koşullarında 10-30 adet meyve alınır.