Bamya Yetiştiriciliği

Bamya hakkında

Bamya, ülkemizde belli yörelerde genellikle geleneksel köy çeşitleriyle yetiştirilen, sıcak iklim seven bir sebze türüdür. Hafif eğimli ve verimsiz topraklarda susuz olarak yetiştirilebildiği gibi sulu ziraatı da yapılabilmektedir. Bu rehberde bamyanın ekim zamanı, tohum miktarı, gübreleme, sulama, hasat ile yaygın hastalık ve zararlıları resmi kaynağa dayanarak özetlenmiştir.

Ekim zamanı ve tohum

Bamya sıcak iklim sebzesi olduğundan hava sıcaklığı 16°C, toprak sıcaklığı da 15°C üzerine çıkmadan ekime başlanmaz. Ekim zamanı bölgelere göre değişir ve belirli bir yöre için genellikle 15-20 gün sürer. Karadeniz Bölgesinde Samsun için ekim 5 Mayıs günlerinde başlar ve yaklaşık 20 gün sürer. Tohum ekiminde toprak rutubeti çok önemlidir.

Düz tarla ekiminde sıra arası 40-50 cm, sıra üzeri 15-20 cm mesafe ile ekim yapılır; masuralı ekimde her ocağa 3 tohum 2-3 cm derinliğe konur. Bir dekar alan için 1.5-2 kg tohum yeterlidir. Tohumlar ekimden önce bir gün ıslak bez arasında tutulursa çimlenme teşvik edilir.

Gübreleme

Toprak analiz sonucuna göre dekara 3-4 kg N, 8-10 kg P2O5 ve 10-12 kg K2O olacak şekilde temel ticari gübre verilerek 0-15 cm derine karıştırılır. Ayrıca dekara 2-3 ton yanmış ahır gübresi uygulaması önerilir. Azotlu gübre uygulamasının sınırlandırılması, bitki boyunun aşırı uzamasını engellemesi açısından önemlidir.

Sulama

Masura şeklinde yapılan üretimlerde tohum ekimi ile birlikte, iklim koşullarına bağlı olarak gerekli dönemlerde salma sulama yapılır. Özellikle ilk meyveler görüldükten sonra verilen su verim üzerinde olumlu etki yapar. Yağmurlama sulama külleme hastalığını teşvik ettiği için kesinlikle yapılmamalıdır.

Yaygın hastalık ve zararlılar

Hastalıklar

• Külleme: Bamya üretiminde karşılaşılan en önemli hastalıktır. Yaprak yüzeylerinde beyazımsı, unsu bir örtü oluşur. Yağmurlama sulama bu hastalığın gelişimini teşvik eder.
• Kök boğazı çürüklüğü: Fungal kökenli bir hastalıktır. Bitkinin kök boğazı bölgesinde çürüme ve zayıflama görülür, ilerleyen durumlarda bitki kuruyabilir.

Zararlılar

• Yaprak bitleri: Bamyanın en önemli zararlısıdır. Bitki özsuyunu emerek yapraklarda kıvrılma, sararma ve gelişme geriliğine yol açar.
• Beyaz sinek: Yaprakların alt yüzeyinde toplu halde beslenir. Bitki özsuyunu emerek zayıflamaya ve gelişme geriliğine neden olur.

Bamya hastalıkları ve zararlılarının belirtileri ve önlemleri ›

Hasat

Bamya, çeşitlere bağlı olarak tohum ekiminden ortalama 40-60 gün sonra çiçeklenmeye başlar. Hasat, kullanım amacı ve çeşide göre çiçeklenmeden 1 gün veya 3-4 gün sonra, meyve normal iriliğinin 1/3 üne (genellikle 1.5-4.0 cm) ulaştığında yapılır. Bölge ve çeşide bağlı olarak hasat süresi 1.5-4 ay devam eder; meyveler aşağı doğru çekilerek toplanır.