Tritikale Yetiştiriciliği

Tritikale hakkında

Tritikale, buğday ile çavdarın melezlenmesiyle elde edilen, olumsuz iklim ve toprak koşullarına dayanıklı bir serin iklim tahılıdır. Soğuk, kurak, asitli ve tuzlu topraklarda dahi diğer tahıllara göre yüksek verim verebildiği için hem dane hem de kaba yem amacıyla yetiştirilir. Bu rehber; tritikalenin ekim zamanı, tohum miktarı, gübreleme, sulama ve hasat dönemini resmi akademik kaynağa dayanarak özetler.

Ekim zamanı ve tohum

İç Anadolu ve Trakya yörelerinde Ekim ayında; Akdeniz-Ege sahil kuşağı ile Güneydoğu Anadolu bölgelerinde ise Kasım ve Aralık aylarında ekilir. Ekimin mibzerle yapılması verimi artırır; tohumların 5-6 cm derinliğe gömülmesi idealdir.

Dekara yaklaşık 20 kg tohum yeterli olmaktadır. Ekimin mibzerle yapılması ve tohumların 5-6 cm derinliğe gömülmesi önerilir; gerekirse tohumlar ekim öncesi sürme gibi hastalıklara karşı ilaçlanmalıdır.

Gübreleme

Saf azotlu gübre kuru koşullarda dekara 12 kg, sulu koşullarda 14 kg olarak önerilir. Fosforlu gübrelerin ekimden önce toprağa verilmesi, bitkinin ileriki gelişme dönemlerinde fosforu kolay ve yeterli almasını sağlar. En doğru gübreleme toprak analizi sonucuna göre yapılır.

Sulama

Ekim sırasında tohumların çimlenebilmesi için toprağın nemli (tavında) olması gerekir; tavı bulunmayan topraklar ekim öncesi sulanmalıdır. Yüksek tane verimi alınabilmesi için sapa kalkma ve süt olum dönemlerinde sulama yapılması önerilir. Tritikale, diğer serin iklim tahıllarına göre su isteği bakımından dayanıklı bir bitkidir.

Yaygın hastalık ve zararlılar

Hastalıklar

• Sürme (Rastık): Tohumla taşınan fungal bir hastalıktır; enfekteli başaklarda tane içleri normal un yerine siyah, kötü kokulu spor kütlesiyle dolar. Tohumların ekim öncesi sistemik ilaçlarla ilaçlanmasıyla önlenir.

Tritikale hastalıkları ve zararlılarının belirtileri ve önlemleri ›

Hasat

Hasat döneminin doğru seçilmesi verim ve kalite açısından önemlidir. Erken hasat yapılırsa daneler genelde buruşuk olur; hasat geciktiğinde ise tane dökülmesi ya da iklime göre yatma görülebilir. Dane üretiminde bitkiler tam hasat olumuna geldiğinde, hayvan yemi amacıyla yetiştirildiğinde ise en uygun dönem süt olum dönemidir.