Kanola Yetiştiriciliği

Kanola hakkında

Kanola (kolza), tohumundan elde edilen yüksek kaliteli yemeklik bitkisel yağı ve protein bakımından zengin küspesiyle öne çıkan önemli bir yağ bitkisidir. Bu rehber; kanolanın ekim zamanı, tohum miktarı, gübreleme, sulama ile yaygın hastalık ve zararlılarını T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı kaynaklarına dayanarak özetler. Amaç, üreticiye sağlıklı bir üretim için temel agronomik bilgileri sunmaktır.

Ekim zamanı ve tohum

Trakya, Marmara, Ege ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde 15 Eylül - 15 Ekim tarihleri arasında, tavlı toprağa ekim yapılmalıdır. İyi çıkış yapan bitkiler kışa 4-6 yapraklı rozet döneminde girer; güçlü bir kök sistemi geliştirerek soğuktan zarar görmez.

Dekara yaklaşık 800 gr tohum atıldığında metrekareye 200 bitki düşer; çıkışta metrekarede 140-200 bitkilik bir popülasyon hedeflenir.

Gübreleme

İyi bir verim için dekara 12-14 kg saf azot ve 7-8 kg fosfor önerilir. Azotun yarısı (6 kg/da) ile fosforun tamamı ekimle birlikte, azotun diğer yarısı Şubat sonu - Mart başında sapa kalkma döneminde verilir. Kanola kükürtü çok sevdiğinden kullanılacak gübrelerin sülfat formunda olması verimi olumlu etkiler.

Sulama

Ekim döneminde toprakta yeterli nem bulunmadığında, uygun tohum yatağı hazırlamak ve çıkışı garanti altına almak için tarla sulanmalıdır.

Yaygın hastalık ve zararlılar

Hastalıklar

• Kolza kök uru (Plasmodiophora brassicae): Bitkinin ana ve yan köklerinde düzensiz, kırmızı-kahverengi şişkinlikler (ur) oluşur; bu urların iç kısmı beyaz ve serttir. Hastalıklı bitkiler bodur kalır, gelişimi yavaşlar ve gün içinde solgunluk gösterir.
• Kurşuni küf (Botrytis): Nemli havalarda ve 17-23 derece koşullarda gelişir; enfekteli dokular üzerinde koyu renkli yapıları nedeniyle kurşuni-gri renkte tüylü bir küf örtüsü görülür ve dokular çürür.
• Mildiyö (Mildiyö): Yaprakların üst yüzeyinde sararma lekeleri, alt yüzeyinde ise nemli havalarda beyazımsı-grimsi tüylü bir küf tabakası görülür; ilerleyen dönemde yapraklar kurur.

Zararlılar

• Toprak pireleri: Küçük, sıçrayan böceklerdir; özellikle çıkış ve fide döneminde yapraklarda küçük yuvarlak delikler açarak beslenir, yoğun zararda fideleri yok edebilir.
• Lahana kelebeği: Tırtılları yaprakları kemirerek delik delik eder; yoğun zararda yaprakları damarlarına kadar yiyerek bitkiyi zayıf düşürür.
• Yaprak biti: Bitki özsuyunu emerek yapraklarda kıvrılma, sararma ve gelişme geriliğine yol açar; salgıladığı tatlımsı madde yaprak yüzeyini yapışkan hale getirir.
• Tarla salyangozları: Nemli koşullarda gece aktiftir; yaprakları ve körpe sürgünleri yiyerek zarar verir, geride parlak salgı izleri bırakır.
• Sap hortumlu böceği: Larvaları sap içinde galeriler açarak beslenir; zarar gören bitkilerde gelişim bozukluğu ve sapta zayıflama görülür.

Kanola hastalıkları ve zararlılarının belirtileri ve önlemleri ›