Safran Yetiştiriciliği

Safran hakkında

Safran (Crocus sativus), mor çiçeklerinin üç parçalı dişi organından (stigma) elde edilen, dünyanın en pahalı baharatı kabul edilen ve kırmızı altın olarak da anılan soğanlı (kormlu) bir bitkidir. İklim isteği asmaya benzer; kumlu, gevşek, taşsız ve iyi drenajlı topraklarda iyi gelişir. Bu rehber, safranın korm dikiminden gübreleme, sulama ve çiçek-stigma hasadına kadar yetiştiricilik sürecini resmi tarım kaynağına dayalı olarak özetler.

Ekim zamanı ve tohum

Korm (soğan) dikimi Ağustos sonu - Eylül başında yapılır. Dikimden önce çok iyi bir toprak hazırlığı yapılmalı; soğanlar 20-45 cm aralıkla açılan pulluk çizilerine 10 cm aralıkla dikilir. Kapak malzemesi olarak yanmış ahır gübresi veya talaş kullanılır.

Dekara gerekli korm miktarı, korm büyüklük ve ağırlıklarına bağlı olarak 150-800 kg arasında değişir; ortalama 200-250 kg/da kabul edilir. Üretim materyali olarak genellikle üç yıl sonra sökülen soğanlar kullanılır.

Gübreleme

Safran besin ihtiyacını büyük ölçüde topraktan ve korm depolarından karşılar, yoğun gübreleme istemez. En yaygın ve ideal besleme organik gübreyle yapılır; en çok tercih edilen kaynak sönmüş ahır gübresidir ve dekara 2-3 ton yeterlidir. Kaynakta azot ve fosfor için kg/da değeri verilmemiştir.

Sulama

Safran su isteği fazla olmayan bir bitkidir. Yağışların yetersiz olduğu durumlarda safran için sulama yapılması gerekir; taban suyu yüksek toprakları sevmez.

Yaygın hastalık ve zararlılar

Zararlılar

• Köstebek: Toprak altında galeriler açarak safran kormlarına (soğanlarına) ulaşır ve zarar verir; kaynakta safranın zararlıları arasında köstebeğe karşı önlem alınması belirtilmektedir.

Safran hastalıkları ve zararlılarının belirtileri ve önlemleri ›

Hasat

Çiçeklenme Eylül-Kasım ayları arasında olur. Çiçeklenme 1-1,5 ay sürse de toplam ürünün yüzde 75i ilk 2-3 haftada elde edilir. Çiçeklerden koparılan stigmalar 30-35 santigrat dereceye ayarlanmış kurutma dolabında kurutulur; kurutulmuş ürün koyu renkli kaplarda rutubetsiz, serin ve ışık almayan yerde saklanır. Korm sökümü ise bitkinin dormanside olduğu Haziran-Temmuz aylarında, genellikle üç yılda bir yapılır.