Biberiye Yetiştiriciliği

Biberiye hakkında

Biberiye (Rosmarinus officinalis L.), Akdeniz iklimini seven, kışın yaprağını dökmeyen, çalı görünüşlü çok yıllık bir tıbbi ve aromatik bitkidir. Kozmetik, parfümeri, aromaterapi, eczacılık ve gıda alanlarında değerlendirilen biberiye, uçucu yağı ve aromatik yaprakları için yetiştirilir. Bu rehber, Tarım ve Orman Bakanlığı Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü kaynaklı bilgilerle biberiyenin iklim ve toprak isteklerini, çelik ve tohumla üretimini, dikim, gübreleme, sulama ile hasat aşamalarını kapsar.

Ekim zamanı ve tohum

Tohumla üretimde ekim, Ekim-Kasım aylarında fide yastıklarına yapılır ve 8-10 hafta sonra fideler tarlaya şaşırtılır. Köklendirilmiş sürgün çelikleri kış dinlenmesinde, Yalova koşullarında Şubat-Mart aylarında alınır. Fide dikimi ise uygun toprak ve iklim koşulları oluştuktan sonra Nisan-Mayıs aylarında yapılır. Dikim mesafesi 30x30 cm veya 30x40 cm olmalı, dikimin ardından mutlaka can suyu verilmelidir.

Biberiye tohumları serttir ve çimlenme kabiliyeti düşüktür (1000 dane ağırlığı yaklaşık 0,9 gr), bu nedenle tohumla üretim yaygın değildir. Fide yastıklarına 1 metrekareye 0,2-2,5 g tohum ekilir. En yaygın üretim, ana bitkiden alınan 10-15 cm uzunluğundaki köklendirilmiş sürgün çelikleriyle yapılır.

Gübreleme

Biberiye tarlalarında 2-3 yılda bir yanmış çiftlik gübresiyle yapılacak gübreleme toprak şartlarını iyileştirir. Bunun dışında dekara ortalama 2-3 kg azot (N), fosfor (P2O5) ve potasyum (K2O) önerilir. Gübreleme yapılırken toprak analiz sonucuna bakılmalı ve eksik kısım bu miktarlara tamamlanmalıdır.

Sulama

Fide dikiminden sonra bitkinin toprakla ilişkisini kuvvetlendirmek için sezon boyunca belirli aralıklarla 3-4 kez sulama yapılmalıdır. İleriki yıllarda biberiye susuz koşullarda da yetişebilse de, sulama yapılması dekara verimini artıracaktır.

Yaygın hastalık ve zararlılar

Hastalıklar

• Biberiye kök çürüklüğü: Bazı yıllarda bitkinin kök kısımlarında ortaya çıkan, kökte çürüme yapan hastalık etmenidir; biberiyenin üretimini etkileyebilecek başlıca hastalık olarak belirtilir.

Biberiye hastalıkları ve zararlılarının belirtileri ve önlemleri ›

Hasat

Hasat zamanı iklim, toprak, rakım ve yöneye göre değişmekle birlikte, çiçeklenme döneminde çiçekli dal ve yaprak şeklinde biçilerek yapılır ve sonra kurutulur. Suni kurutma sıcaklığı en fazla 35 derece olmalıdır. Dekara yaprak verimi ikinci yıl 400-500 kg, uçucu yağ verimi ise yüzde 1-2,5 arasında değişir; buhar distilasyonu ile 75-80 kg kuru herbadan yaklaşık 1 kg uçucu yağ elde edilebilir.