Adaçayı Yetiştiriciliği

Adaçayı hakkında

Adaçayı (Salvia officinalis), Akdeniz kökenli, çok yıllık tıbbi ve aromatik bir bitkidir; gümüşi yeşil yaprakları çay ve baharat olarak değerlendirilir ve uçucu yağ bakımından zengindir. Bu rehber, adaçayı yetiştiriciliğinde ekim ve dikim zamanı, tohum miktarı, gübreleme, sulama, hasat ve yaygın hastalık bilgilerini resmi kaynağa dayanarak özetler. Amaç, üreticinin verimli ve kaliteli bir plantasyon kurmasına yardımcı olmaktır.

Ekim zamanı ve tohum

Akdeniz gibi kışı ılık geçen sahil bölgelerinde güz mevsiminde; Orta ve Doğu Anadolu gibi kışı soğuk geçen karasal bölgelerde bahar mevsiminde ekim veya dikim yapılır. Doğrudan ekim yapılan yerlerde çıkışlar ekimden yaklaşık 2-3 hafta sonra görülür.

Mibzerle doğrudan ekimde dekara 2-5 kg tohum yeterli olmaktadır. Fide ile dikim yapılacaksa 1 dekar alan için yaklaşık 200 g tohum önce fide yastığına ekilir, fideler 5-6 yapraklı olunca tarlaya dikilir. Tüplü fide veya köklü fidanlar 45-60 cm sıra arası ve 20-30 cm sıra üzeri mesafe ile tarlaya dikilir.

Gübreleme

Gübreleme ekim veya dikim sırasında saf madde üzerinden 6-10 kg/da azot (N) ve 4-8 kg/da fosfor (P2O5) olacak şekilde yapılır. Ayrıca 3-9 kg/da potas (K2O) uygulaması da önerilir.

Sulama

Tesis yılında özellikle sıcak ve kurak dönemlerde damla sulama ile sulamaya devam edilmelidir. Ege Bölgesinde kurak yaz mevsiminde 2 veya 3 defa sulama tavsiye edilir; sulama yapılan tarlalarda yılda daha fazla sayıda biçim alınabilmektedir.

Yaygın hastalık ve zararlılar

Hastalıklar

• Fusarium solgunluğu (Fusarium oxysporum): Toprak kökenli fungal bir etmendir; iletim demetlerini olumsuz etkileyerek bitkide solgunluk, yapraklarda sararma ve kuruma ile kök bölgesinde çürümeye yol açar.
• Alternaria yaprak lekesi (Alternaria alternata): Fungal bir hastalıktır; yapraklar üzerinde kahverengi-siyah lekeler oluşturur, leke çevresinde sararma ve ilerleyen dönemde yaprak kurumaları görülür.
• Kök ve kök boğazı çürüklüğü (Rhizoctonia solani): Toprak kaynaklı fungal etmendir; özellikle fide döneminde kök boğazında kararma ve çürüme, çökerten ile bitkilerde gelişme geriliği ve devrilmeye neden olur.

Adaçayı hastalıkları ve zararlılarının belirtileri ve önlemleri ›

Hasat

Adaçayı ilk tesis yılında genelde biçilmez; ikinci yıldan itibaren sulama ve gübreleme durumuna göre yılda iki veya üç kez biçilir. Biçim, çiçeklenme devresinden hemen önce ve toprak seviyesinin 10-15 cm üzerinden yapılır. Biçilen yapraklı dallar katlı raflarda veya temiz zeminde gölgede kurutulur; ortalama 5 kg taze herbadan 1 kg kuru yaprak elde edilir.