Menü
Fıstık adıyla anılan yer fıstığı, diğer kuruyemişlerden farklı olarak kapsüllerini gövdede değil kök bölgesinde, toprağın altında olgunlaştırır. Türkiye’de Adana, Osmaniye ve Aydın çevresi başlıca yetiştirme alanlarıdır; sıcak sezonun uzunluğu ve sonbahar yağışlarının seyri söküm zamanını belirler. Ürünün görünmemesi, hasat kararını daha dikkatli kılar: üst aksamdaki sararma ile toprak altından çıkarılan örnek kapsüllerdeki tane dolgunluğu birlikte değerlendirilmelidir. Erken sökümde kapsüller ve taneler yeterince dolmaz, iç kalite zayıf kalır. Çok geç sökümde ise kapsüller sapından koparak toprakta kalabilir, ürün kaybı artabilir ve nemli koşullarda bozulma riski yükselir. Doğru dönemde yapılan söküm, çerezlik veya tohumluk amaçlı ürünün dolgunluğu, kurutma başarısı ve depolanabilirliği açısından önem taşır. Söküm sonrası kurutma da hasadın ayrılmaz parçasıdır; topraktan nemli çıkan kapsüller yeterince kurutulmadan depolanamaz. Bu sayfada bölgelere göre hasat penceresini, olgun kapsülün işaretlerini, elle ve makineyle sökümü, tarladaki ön kurutmayı ve güvenli depolama öncesi ayıklamayı öğrenirsiniz.
Yer fıstığı hasadı çoğunlukla Eylül sonunda başlar, Ekim boyunca sürer ve bazı geç alanlarda Kasım başına uzanır. Çukurova’nın sıcak, düşük rakımlı tarlalarında erkenci ekimler Eylülde sökülebilir. Osmaniye ve Adana’da geç ekim veya serinleyen koşullar Ekim dönemini öne çıkarır. Aydın ve Ege’nin kıyı kesimlerinde sıcaklık ile ekim tarihine göre Eylül sonu-Ekim yaygındır. Marmara, Karadeniz, İç Anadolu ve Doğu Anadolu’da yetiştiricilik daha sınırlı olup kısa sezon ve düşük gece sıcaklıkları olgunlaşmayı geciktirebilir; Güneydoğu’da sıcaklık avantajı takvimi erkene çekebilir. Yüksek rakım, serin sonbahar ve yağışlı toprak söküm zamanını dikkatle seçmeyi gerektirir. Örnek bitkiler sökülerek kapsüller incelenmelidir. Yaprakların sararıp dökülmeye başlaması, kapsüllerin dolgun ve sert olması, kapsül iç yüzeyinde damarlanma ile kahverengimsi lekelerin görülmesi olumlu işaretlerdir. İç zarın koyulaşması ve tanenin tam dolup gevrekleşmesi olgunluğu destekler. Su kıvamında veya içi boş kapsüller erkenliği gösterir. Geç kalmak kapsül kaybına, erken davranmak ise dolmayan tanelere neden olur.
Hasattan önce farklı sıralardan örnek bitkiler çıkarın ve kapsül dolgunluğu ile iç zarın rengini kontrol edin. Toprak tavlı fakat aşırı ıslak değilken söküme başlayın; çok kuru toprak kapsüllerin kökten kopmasına, çok ıslak toprak ise çamurlanma ve kurutma güçlüğüne yol açar. Küçük alanlarda bitkiyi bel yardımıyla kök çevresinden gevşetip bütün halde kaldırın. Geniş tarlalarda söküm makinesi bitkileri kökleriyle kaldırır ve sıralar halinde ters çevirerek yere bırakır. Kapsülleri köke bağlı bitkiler üzerinde birkaç gün tarlada ön kurutmaya bırakın; yağış veya gece nemi bekleniyorsa ürünün ıslanmamasını sağlayın. Sonra kapsülleri bitkiden elle veya uygun ayırma düzeniyle ayırın. Taş, toprak, boş kapsül, kırık ve zarar görmüş taneleri ayıklayın. Kapsülleri temiz, gölgeli ve havadar bir yerde ince tabaka halinde serin; eşit kuruma için zaman zaman çevirin. Ürün yeterince kuruyup serbest nemini attıktan sonra temiz, kuru ve havalandırmalı kaplara alın. Çuvalları doğrudan zemine koymayın, düzenli hava akımı sağlayın ve depoda nemlenen veya bozulan partileri ayırın.
Hasat genellikle Eylül sonu ile Ekim arasındadır, geç ekim ve serin koşullarda Kasım başına sarkabilir; Çukurova'da erkenci tarlalar Eylülde sökülür.
Bitkinin yaprakları sararıp dökülmeye başlar, kapsüller sertleşir ve içleri dolar; kabuğun iç yüzeyi damarlanıp koyulaşmış, tane gevrekleşmişse olgundur.
Ürün toprak altında olduğundan bitki kökünden sökülür, kapsüller köke bağlı halde birkaç gün tarlada ön kurutmaya bırakılır, sonra ayrılır.
Toprak nemiyle çıkan fıstık kurutulmadan çuvallanırsa depoda küflenir; bu yüzden ürün havadar yerde tane nemi güvenli seviyeye inene kadar serilip kurutulur.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Doğu Akdeniz Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü. Hasat dönemleri çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Hasat dönemi yaklaşırken Harman üzerinde güncel fıstık ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Fıstık İlanları Fıstık Üreticileri Ücretsiz İlan Ver Fıstık Nasıl Saklanır Fıstık Yetiştiriciliği Tüm Fıstık BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
