Menü
Patates, yumrularını toprak altında geliştiren ve hasat olgunluğu yaprak görünümü ile yumru kabuğunun birlikte değerlendirilmesi gereken bir üründür. Türkiye’de Niğde, Nevşehir, Konya, Afyon, Bolu, İzmir’in Ödemiş ilçesi ve çevresindeki üretim alanları öne çıkar; farklı yükselti ve dikim zamanları hasadı geniş bir döneme yayar. Depolanacak kışlık patateste doğru zamanın beklenmesi özellikle önemlidir. Kabuğu henüz ince ve kolay soyulan yumrular söküm, taşıma veya sınıflama sırasında sıyrılır; oluşan yaralar depoda çürümeyi artırabilir. Bu nedenle üretici, bitkinin yeşil aksamının doğal olarak sararıp kurumasını bekler veya hasadı kolaylaştırmak için sapları keser; ardından kabuğun toprak altında sağlamlaşmasına fırsat verir. İnce kabuklu erkenci yemeklik ürün ile aylarca saklanacak depoluk ürün aynı tarlada bile aynı gün sökülmeyebilir. Bu sayfada bölgesel hasat tarihlerini, kabuk olgunluğunu sınamayı, elle veya makineyle sökümde zedelenmeyi azaltmayı ve sökümden sonraki kurutma, ayıklama ile depolama hazırlığını öğrenirsiniz.
Patates hasadı Akdeniz ve Ege’nin ılık kıyılarında ilkbaharda erkenci ürünle başlayabilir; depoluk ürünlerde İç Anadolu’da yaz sonu ve sonbahar belirleyicidir. Niğde ve Nevşehir gibi yüksek rakımlı üretim havzalarında kışlık hasat genellikle Eylül ortasından Ekim sonuna kadar sürer. Konya, Afyon ve Bolu’da Eylül-Ekim hattı yaygındır. Marmara’da dikim tarihine göre yaz sonu ile sonbahar arasında hasat yapılır. Karadeniz’in serin alanları ile Doğu Anadolu’nun yüksek kesimlerinde olgunlaşma Ekim’e kayabilir; Güneydoğu’da ise sıcaklık ve sulama koşulları hasadı daha erkene çekebilir. Rakım yükseldikçe ve sezon serinledikçe yumru gelişimi uzar. Erkenci dikimlerde ürün yaklaşık 90-120 gün sonra yemeklik olgunluğa gelebilir, ancak depolama için kabuk testi şarttır. Sap ve yaprakların sararıp kuruması ilk işarettir. Birkaç yumruyu çıkarıp başparmakla ovalayın: kabuk soyulmuyor, sıkı ve mat görünüyorsa hasat uygundur. Kabuk kolay sıyrılıyorsa birkaç hafta beklemek gerekir. Erken söküm yara riskini, aşırı gecikme ise soğuk ve yağışlı toprakta kalite kaybını artırabilir.
Hasattan birkaç gün önce üst aksamın doğal kurumasını bekleyin veya sapları keserek yumru kabuğunun oturmasına zaman tanıyın. Kuru havayı seçin ve önce birkaç noktadan örnek yumru çıkararak kabuğun parmakla soyulmadığını doğrulayın. Küçük parsellerde bel ya da çatallı kazmayı bitkinin gövdesinden biraz uzağa batırıp kök altını kaldırın; aleti yumruya saplamamaya dikkat edin. Büyük alanlarda sökücü-elek makinesi toprağı kaldırıp yumruları yüzeye serer, ardından işçiler yumruları elle toplar. Sökülen ürünleri yıkamayın. Üzerindeki nemli toprağın kuruması için yumruları kısa süre doğrudan güneş altında bırakmadan gölgeli, havadar bir yerde yayıp havalandırın. Kesik, ezik, yeşillenmiş, çürük veya çok küçük yumruları sağlam depoluklardan ayırın. Sağlam yumruları serin, karanlık ve havadar ortamda birkaç gün bekleterek küçük sıyrıkların kabuk bağlamasına izin verin. Sonra ışık almayan, serin ve nemi dengeli depoya aktarın; ışık yeşillenme ve acılaşma yapar. Yığınları fazla sıkıştırmayın, düzenli kontrol edin ve bozulan yumruları ayırın. İnce kabuklu erkenci patatesi ise uzun depolamak yerine kısa sürede tüketime yönlendirin.
İlk işaret bitkinin yeşil sap ve yapraklarının sararıp kuruması ve yatmasıdır. Kesin gösterge ise kabuktur: topraktan çıkardığınız yumruyu başparmağınızla ovaladığınızda kabuk soyulmuyor, sıkı ve mat duruyorsa patates depolamaya hazırdır. Kabuk kolay sıyrılıyorsa birkaç hafta daha beklemek gerekir.
Niğde, Nevşehir gibi İç Anadolu'nun yüksek rakımlı ana üretim havzalarında depoluk (kışlık) patates hasadı genellikle Eylül ortasından Ekim'e kadar sürer. Bölgenin serinliği ve dikim tarihi bu takvimi belirler; erkenci ürün ise daha önce kaldırılabilir.
Yeni sökülen yumru yıkanırsa nem kabukta çürümeyi tetikler. Önce gölgede kısa süre kurutulup kabuğun oturması beklenir, sonra serin, karanlık ve havadar bir depoda saklanır. Işık yumruyu yeşillendirip acılaştırır, sıcak ve rutubet ise filizlenmeyi hızlandırır.
Erken (yemeklik ince kabuklu) ürün, kabuğu henüz oturmadan taze tüketim için sökülür ve hemen pazarlanır. Depoluk patateste ise amaç dayanıklılık olduğundan yumrunun kabuğunu sertleştirmesi beklenir; bu yüzden depoluk hasat aynı tarlada daha geç bir tarihe denk gelir.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı (tarimorman.gov.tr). Hasat dönemleri çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Hasat dönemi yaklaşırken Harman üzerinde güncel patates ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Patates İlanları Patates Üreticileri Ücretsiz İlan Ver Patates Nasıl Saklanır Patates Yetiştiriciliği Tüm Patates BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
