Menü
Aspir, kurak koşullara dayanıklılığı nedeniyle Türkiye’nin Orta Anadolu ve Batı Anadolu’daki kuru tarım alanlarında yetiştirilen yağ bitkilerinden biridir. Konya, Eskişehir, Ankara ve Kırşehir çevresi başlıca üretim alanları arasındadır; İç Anadolu’nun serin veya yüksek kesimlerinde gelişme dönemi biraz uzayabilir. Hasat zamanının doğru belirlenmesi, tanelerin temiz alınması ve dikenli tablaların makine çalışmasını zorlaştırmaması için önem taşır. Aspir taneleri kapsül içinde sıkı tutulduğundan, bazı yağ bitkilerindeki gibi kısa süreli gecikmede kolay dökülme eğilimi göstermez. Buna rağmen bitki çok bekletilirse tablalar aşırı gevrekleşir, işçilik ve makine ayarı zorlaşır, tane kaybı ile kırılma riski artabilir. Bu nedenle hasat penceresinin geniş olması, olgunluk kontrolünden vazgeçmek anlamına gelmez. Tarlanın değişik noktalarından alınan tablalarla yaprak, gövde ve tane durumu birlikte değerlendirilmelidir. Bu sayfada aspirde bölgeye göre hasat aylarını, tam olgunluğun görülen işaretlerini, biçerdöverle çalışma düzenini ve ürün alındıktan sonra temizleme, kurutma ve depolama adımlarını bulursunuz. Amaç, taneleri zedelemeden ve dikenlerin yol açacağı güçlükleri azaltarak güvenli bir toplama yapmaktır.
Aspir, ekimden sonra çoğunlukla 140 ile 160 gün içinde olgunlaşır. Konya, Eskişehir, Ankara ve Kırşehir gibi İç Anadolu üretim alanlarında hasat genellikle temmuz ortasından ağustos ortasına kadar sürer. Sıcak, alçak ve erken gelişen tarlalarda temmuz başında başlanabilir; yüksek rakımlı, serin veya geç gelişen alanlarda ağustos sonuna sarkabilir. Ege’nin iç kesimleri ile Marmara’nın kurak sıcak alanlarında tarih çoğu kez temmuz ve ağustos içindedir. Akdeniz’de daha sıcak koşullar olgunlaşmayı öne çekebilir, Karadeniz’in serin iç kesimleri ile Doğu Anadolu’nun yükseklerinde ise gecikme görülebilir. Güneydoğu’da kurak sıcaklığın hızlandırdığı tarlalarda erken olgunlaşma dikkatle izlenmelidir. Çiçeklenmeden yaklaşık 4 ile 5 hafta sonra tablalar kontrol edilmeye başlanır. Yaprakların büyük bölümü kuruduğunda, çanak yapraklar kahverengiye döndüğünde ve gövde saman rengini aldığında tane sertliği elle sınanır. Kapsül içindeki taneler sert, dolgun ve beyaz olduğunda uygun dönem yaklaşmıştır. Çok erken hasatta tane nemli ve tam dolmamış olabilir; aşırı gecikmede dikenli tablalar kırılganlaşır ve makinede temizleme güçleşir. Hasat, çiğ kalktıktan sonra kuru havada yapılmalıdır.
Aspirde dikenli tablalar nedeniyle elle toplama zahmetli ve yaralanma riski taşıdığından, hasat çoğunlukla biçerdöverle yapılır. Önce tarlanın birkaç yerinden tabla koparılır; kuru yaprak, kahverengi tabla, sert beyaz tane ve gövdenin saman rengi aldığı doğrulanır. Çalışanlar uzun kollu giysi, dayanıklı eldiven ve göz koruması kullanmalıdır. Biçerdöverin kesme yüksekliği tarladaki bitki boyuna göre ayarlanır; gereksiz sapın makineye alınmaması temizliği kolaylaştırır. Batör devri ve elek açıklığı, kapsülden taneyi ayırırken kırılmayı azaltacak biçimde düşükten başlayarak deneme geçişiyle ayarlanmalıdır. İlk alınan ürünün içinde kırık tane, boş kapsül ve sap parçası kontrol edilir, gerekirse ayarlar yeniden yapılır. Nemli sabah saatleri yerine bitki tamamen kuruduktan sonraki kuru saatler tercih edilir. Tarlada ürün bittikten sonra toplanan taneler bekletilmeden elekten geçirilir, taş, sap ve diğer yabancı maddeler ayrılır. Tane nemliyse doğrudan yığın yapılmaz; gölgeli, temiz ve havadar bir yerde ince tabaka halinde havalandırılarak güvenli saklama kuruluğuna getirilir. Depolama alanı serin, kuru, temiz ve havalandırılabilir olmalıdır. Yağlık taneler sıcak veya nemli ortamda tutulursa kalite gerileyebilir; bu yüzden depodaki ısınma ve nem düzenli kontrol edilir.
İç Anadolu ve Batı Anadolu'da aspir hasadı genellikle Temmuz ve Ağustos aylarında yapılır. Konya, Eskişehir, Ankara ve Kırşehir dolaylarında Temmuz ortasından Ağustos ortasına kadar sürer.
Yapraklar tamamen kurur, çiçek tablaları kahverengiye döner, tablalar elle ufalanıp kolay harmanlanır hale gelir ve kapsül içindeki taneler sertleşip beyaz rengini alır. Bu işaretler hasat zamanını gösterir.
Aspirin çiçek tablalarında sert dikenler bulunur; elle hasat hem zahmetli hem yaralayıcıdır. Bitki tam kuruduğunda biçerdöver tohumu kolayca harmanladığı için makineli hasat tercih edilir.
Aspir tohumunu kapsülde sıkı tuttuğu için birkaç günlük gecikme büyük kayba yol açmaz; ancak tablalar aşırı kuruyup gevrekleşmeden, uygun kurulukta hasat etmek harmanı kolaylaştırır.
Kaynak: Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü - Aspir Bitkisi ve Tarımı. Hasat dönemleri çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Hasat dönemi yaklaşırken Harman üzerinde güncel aspir ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Aspir İlanları Aspir Üreticileri Ücretsiz İlan Ver Aspir Nasıl Saklanır Aspir Yetiştiriciliği Tüm Aspir BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
