Menü
Elma, Türkiye’de geniş bir coğrafyada yetişir; Isparta, Karaman, Niğde, Konya ve çevresindeki yüksek rakımlı bahçeler önemli üretim alanlarıdır. Marmara, Ege, Karadeniz’in uygun iç kesimleri ile İç Anadolu’nun serin yörelerinde de elma bahçelerine rastlanır. Hasat zamanı, meyvenin tadını ve depoda kalma süresini en çok etkileyen kararlardan biridir. Elma daldan ayrıldıktan sonra olgunlaşmasını sürdürdüğü için erken toplanırsa sert ve lezzeti tam gelişmemiş kalabilir; geç kalırsa unlulaşma, dökülme ve depoda daha kısa dayanma görülebilir. Bu sayfada elmanın bölgelere ve rakıma göre ne zaman toplandığını, renk, sap ayrılması ve çekirdek durumu gibi olgunluk belirtilerini, ayrıca güvenilir değerlendirme için kullanılan iyot nişasta testini öğrenebilirsiniz. Amaç, tüketim veya uzun süreli saklama hedefiyle uyumlu hasat gününü seçmektir. Meyveyi sapıyla, ezmeden ve dal üzerindeki gelecek yılın gözlerini koruyarak toplamak da doğru zamanlama kadar önemlidir.
Elma hasadı çeşide göre Temmuzdan Kasıma kadar uzanır. Erkenci yazlık çeşitler Akdeniz, Ege ve alçak Marmara bahçelerinde Temmuz Ağustosta toplanabilir. Isparta, Karaman, Niğde, Konya ve diğer yüksek rakımlı İç Anadolu alanlarında asıl yoğunluk Eylül ile Kasım arasındadır. Karadeniz’in serin iç kesimleri ve Doğu Anadolu’nun uygun vadilerinde olgunlaşma birkaç hafta gecikebilir. Güneydoğu Anadolu’daki elverişli bahçelerde ise yaz sıcaklığı ve sulama düzeni erkenciliği etkileyebilir. Mevcut çeşit takviminde Granny Smith genellikle Eylül ortasında, Golden Delicious Eylül sonunda, Fuji Eylül sonu ile Ekim başında; Starking ve benzeri kırmızı çeşitler de benzer dönemde olgunlaşır. Rakım arttıkça gündüz gece farkı büyür ve hasat gecikebilir. Zemin renginin yeşilden sarımsıya dönmesi, çeşide özgü kabuk renginin belirginleşmesi, çekirdeklerin kahverengileşmesi ve meyvenin sapıyla hafif çevrilince kolay ayrılması temel işaretlerdir. İyot nişasta testinde kesit yüzeyindeki boyanmayan açık alanın yaklaşık yüzde elliye ulaşması, nişastanın yeterince şekere dönüştüğünü gösterir. Erken toplama tat eksikliği, geç toplama ise depolama kaybı riskini artırır.
Hasattan önce kasalar temizlenir, dolu kasaların gölgede bekleyeceği alan hazırlanır ve toplama sırası belirlenir. Elma tek tek elle alınır. Meyve avuç içine yerleştirilir, sapı koparmadan yukarı doğru hafifçe kaldırılıp çevrilir; olgun elma dalından kolayca ayrılır. Çekiştirmek sapı koparabilir ve gelecek yılın ürün gözünü taşıyan dalcığı zedeleyebilir. Önce ağacın alt ve dış bölümlerindeki olgun meyveler, sonra iç ve üst bölümler toplanır. Şüpheli partilerde iyot nişasta testiyle hasat zamanı kontrol edilir. Meyveler kovaya atılmaz; toplama çantasından ya da elle kasaya nazikçe bırakılır. En küçük ezik bile depoda bozulma başlangıcı olabileceği için vuruk, çatlak, hastalıklı görünümdeki ve sapsız elmalar ilk ayıklamada ayrılır. Saklanacak sağlam elmalar hasattan sonra gecikmeden soğuk hava deposuna yönlendirilir. Düşük sıcaklık ve yüksek nem, özellikle kışlık çeşitlerin tazeliğini korumasına yardımcı olur. Hemen tüketilecek ürün de serin ve havadar yerde tutulur. Depoda kasalar ezilmeyecek biçimde yerleştirilir ve ürün düzenli kontrol edilerek bozulmaya başlayan meyveler ayrılır.
Zemin renginin yeşilden sarıya dönmesi, kabukta çeşide özgü rengin belirginleşmesi, çekirdeklerin kahverengileşmesi ve meyvenin saptan kolayca ayrılması olgunluk işaretleridir. Kesin sonuç için meyve kesilip iyot-nişasta testi uygulanır; nişastanın şekere dönüşüm oranı yüzde elliyi geçtiğinde hasat zamanı gelmiştir.
Elma daldan koptuktan sonra olgunlaşmaya devam eden bir meyvedir. Özellikle uzun saklanacak ve uzağa taşınacak elmalar, tam olgunluktan biraz önce toplanır; böylece depoda ve yolda olgunlaşmasını tamamlar, unlulaşmadan ve bozulmadan dayanır. Hemen tüketilecekler ise tam olgunlukta toplanabilir.
Sapı meyvede kalan elmalar çok daha uzun saklanır; sap koptuğunda geride kalan açıklık çürüme için giriş noktası olur. Bu yüzden meyve çekiştirilmeden, hafifçe yukarı döndürülerek koparılır. Bu hareket aynı zamanda gelecek yılın verimini taşıyan meyve gözünü de korur.
Doğru olgunlukta toplanıp ezilmeden depolanan kışlık çeşitler, düşük sıcaklık ve yüksek nem sağlayan soğuk hava deposunda aylarca tazeliğini korur. Kontrollü atmosfer depolarında bu süre daha da uzar. Yazlık erkenci çeşitler ise kısa ömürlüdür ve kısa sürede tüketilmelidir.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Isparta İl Müdürlüğü - Elma Hasat Zamanı Tayini. Hasat dönemleri çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Hasat dönemi yaklaşırken Harman üzerinde güncel elma ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Elma İlanları Elma Üreticileri Ücretsiz İlan Ver Elma Nasıl Saklanır Elma Yetiştiriciliği Tüm Elma BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
